Deze eerste vakantie nieuwsbrief schrijf ik met het getik van de regen op het dak van de tent op de camping in Assen. Assen? Geen exotisch oord? Nee. Hoewel we toen Joep 6 maanden oud was met hem een maand door Argentinië, Brazilië en Chili hebben gezeuld zijn we er nu toch achter dat hij het verschil tussen Buenos Aires en Assen nog niet doorheeft. En met de verhuizing en andere Crowd Expedition reizen voor de deur is het ook wel even prima zo. Veel leesplezier weer!
Mooi stuk over het eResidence programma van Estland. Een aantal interessante fragmenten:
“If you want to run a fully functional company in the EU, in a good business climate, from anyplace in the world, all you need is an e-residency and a computer,” says Estonian prime minister Taavi Rõivas.” Zie ook deze mooie inhaker op de Brexit: hoe je als Brits bedrijf straks alsnog in de EU kunt opereren. Klinkt natuurlijk heel tof, maar ik ben toch benieuwd hoe Brussel gaat reageren wanneer er straks 10.000 bedrijven van buiten de EU profijt hebben van privileges van het zijn van een EU land.
“Juan Pablo Vazquez Sampere, a professor at Madrid’s IE Business School, sees the Estonia program as enabling global entrepreneurs to operate in Europe at a fraction of the cost of living in the region.”
Ook interessant: een live dashboard waarin je kunt zien wie en waarom mensen een eRedicency hebben aangevraagd.
“Uber Against Hunger” Delivers Unused Food To Needy, Hits 1000-Meal Mark – Good News Network
“What could be more perfect than using the “sharing economy” to deliver food that people don’t want to those who desperately need it?” Mooi initiatief welke laat zien dat technologie drempels kan verlagen om het aanbod van onbenut potentieel aan de vraag kant te verbinden. Juist ook omdat zowel winkels, restaurants als particulieren mee kunnen doen. Ik zie een mooie combi van thuisafgehaald en de voedselbank in de dop. Leuk detail: “The app will even calculate the value of your food donation so you can declare it as a tax deductible contribution on your income taxes.”
Waar in Europa en de VS nog flink wordt onderhandeld over de regulering van de verschillende Uber diensten zette China deze week een opmerkelijke stap door Uber en Didi Chuxing (de Chinese Uber) te legaliseren. Onder duidelijke voorwaarden én met ruimte voor lokale overheden om zelf nog additionele regulering aan het pakket toe te voegen. Interessant om in de gaten te houden…
Leuk stukje over de opkomst en potentie van Fintech en wat indrukwekkende verhalen over Alibaba. “Alibaba is the biggest payment company in the world. They transfer more money through Alipay then anybody..any banks. They do hundreds of millions of transactions. They are one of the fastest fund gatherers in the world. They hit a hundred billion dollars in less than a year with zero branches – No branch, hundred billion dollars. DBS took 50 years to get hundred billion dollars. They did it in 12 months. They have the fastest growing loan book. They grew their SME and consumer lending book by $12 billion last year. Their cost of credit is lower than any bank. And guess how many branches they have? Zero.”
Eigen publicaties
Rediscover your core, then move forward: The story of Seats2meet – Crowd Expedition
Vorige week deelde ik al de Nederlandse versie van mijn verslag van het interview met Lenneke van Rossum over de expeditie van Seats2meet. Deze week verscheen de Engelse vertaling. Zowel op mijn eigen website als in het Seats2meet online magazine.
Foto van de week
Voor het Wavemakers boek interviewden we afgelopen week Daan Weddepohl, founder van Peerby. Het mooie van de Wavemakers serie die ik samen met Hans van der Loo en Patrick Davidson doe is dat we echt ingaan om de beweegredenen en achtergronden van de leiders in de nieuwe economie. Cases in het boek worden o.a. Peerby, Zoku, Blablacar, 3D hubs, eResidence, Tesla en Seats2meet.
De eerste week schrijven aan het Crowd Expedition boek zit er op. Alhoewel… schrijven. Puzzelen en nadenken voerde toch echt de boventoon. Nog een flinke uitdaging om gedachten van ruim 3 jaar onderzoek, ruim 300 interviews en enkele honderden artikelen te verwerken in één verhaal. Gelukkig ook de nodige afleiding in de vorm van een interview over Seats2meet (zie onderaan) en het organiseren van expedities naar Lissabon (Web Summit) en New York (Platform Coops) later dit jaar (November). Genoeg leuks voor de boeg dus 😉
Collaborative Economy top 5
Austin’s Department of Transportation Wants to Fine a Facebook Group | Motherboard
Wanneer het gaat om nieuwe platform initiatieven die niet matchen met bestaande regelgeving zeg ik altijd: verbieden heeft geen zin, de gebruikers zijn aan deze service gewend, dus ga op zoek naar een manier om hier mee om te gaan waar alle stakeholders blij van worden. Puur verbieden zorgt er voor dat mensen alternatieven gaan zoeken. Daarnaast: nu heb je nog bedrijven om mee te praten, straks zullen veel diensten gedecentraliseerd zijn, waardoor je niemand meer hebt om mee te praten.
Toen de autoriteiten in Austin de regels voor bedrijven als Uber en Lyft flink aanscherpten, besloten deze platformen de stad te verlaten. Als tegenreactie (zowel gebruikers als aanbieders ‘kunnen’ niet meer zonder de dienst) ontstond er een Facebook groep ‘Arcade City’. Mensen bepalen zelf hun prijzen en de groep heeft intussen ruim 38.000 leden.
Helemaal vrijuit gaat Arcade city in dit geval trouwens niet: alhoewel het nu een Facebook groep is, is er toch iemand die zich founder en CEO noemt en zijn de ambities om een app te lanceren: “The startup says its app, planned for August, will incorporate blockchain technology inspired by Bitcoin.”
Mooi verhaal over Stocksy: “a cooperative, owned and governed by the photographers who contribute their work. Every Stocksy photographer owns a share of the company, with voting rights. And most of the money from sales of their work goes into their pockets rather than toward the billion-dollar valuations pursued by many venture-backed start-ups.” Ik zie dit als de volgende generatie ‘arbeid’ platformen, waarbij degenen die het platform mogelijk maken ook delen in de opbrengsten en verantwoordelijkheden.
LendingClub’s nieuwste probleem: haar kredietnemers | Fundwijzer crowdfunding
Dat algoritmes en big data veel (mens intensieve) processen in de toekomst zullen vervangen, daar is iedereen het intussen wel over eens. Alleen dat we daar nog niet zijn, dat hoor je nog niet zo veel. In dit stuk: “Online kredietverstrekkers hebben investeerders ooit beloofd dat zij door middel van geavanceerde dataverzameling de beste kredietnemers konden identificeren. In de praktijk is echter gebleken dat de resultaten niet altijd even indrukwekkend zijn. Default rates zijn sinds 2013 met 38% gestegen bij LendingClub Corp., de grootste online kredietverstrekker ter wereld.”. Zet je geld dus nog niet vol op de hippe startups: they are not perfect…
Vanuit de Europese Unie is er 7,8 miljoen euro subsidie beschikbaar gesteld voor ODINE (Open Data Incubator for Europe). “ODINE selecteert het Europese ‘crème de la crème’ van digitaal talent en duwt hen richting de open data van morgen.” Ik was even heel enthousiast toen ik begon aan dit stuk. Juist omdat veel deeleconomie bedrijven hun data niet delen, terwijl zij elkaar juist in veel gevallen kunnen versterken. Mijn enthousiasme werd een stuk minder toen ik verder las:
“Taxistop, Blablacar en vele anderen bieden ritten en autodelen aan. Allen putten ze echter uit hun eigen beperkte aanbod aan chauffeurs uit hun eigen kleine database”, legt David De Beukelaer, de oprichter van Fstr uit. “Om de wurggreep van files in Vlaanderen én Europa écht aan te pakken, pleit Fstr voor één gezamenlijke open database van ritten voor het hele continent. Niet enkel verhoogt dit de kans op het vinden van een rit aanzienlijk, elke aanbieder van een carpooloplossing kan zo zijn eigen accenten, doelgroep of geografie blijven bepalen. Tevens erkennen we zo eindelijk dat open data de enige weg is naar een efficiënte en moderne mobiliteit.”
Fstr weet dat een geslaagde carpooloplossing staat of valt met voldoende gebruikers en kiest daarom in eerste instantie voor geografische clusters waar grote groepen werknemers dagelijks samen in een verkeersknoop liggen. Fstr is vastberaden om carpoolen sexy én efficiënt te maken.”
Oke, dus wat gaan ze nu doen? Een compleet nieuwe ride sharing service bouwen, naast de bestaande aanbieders, maar dan met open data? Lijkt mij een (onmogelijke) uitdaging en kan mij bijna niet voorstellen dat ze dit gaan doen… Zelfs met een deel van die 7,8 miljoen (BlaBlaCar heeft al een dikke 300 miljoen opgehaald). Toch maar eens achteraan gaan.
Elon Musk heeft zijn masterplan deel 2 gelanceerd met hier in: een electrische bus, vrachtwagen én… een autodeeldienst. Om de reacties op de laatste moest ik een beetje lachen. Vorige week werd ik geïnterviewd voor een retail magazine waarvoor ik ook iets moest vinden van zelfrijdende auto’s. Ik zei toen dat wanneer jij de auto niet gebruikt, je deze prima op pad kun sturen voor klusjes (boodschappen halen) of verhuren voor andere activiteiten (taxi ritjes). Er van uit gaande van het scenario dat een particulier de auto koopt en niet een grote partij. De journalist werd enthousiast: hij had veel experts rondom dit onderwerp geïnterviewd, maar niemand was op dit idee gekomen. Les: interview niet alleen experts binnen een vakgebied 😉
Al met al een interessante stap van Musk. Waar de meeste bedrijven zich op één peiler richten (auto maken, software voor de auto maken of een ride sharing platform maken) en invloed uitoefenen op andere peilers door er in te investeren, is Musk met alle drie de peilers bezig. Lees trouwens ook deze mooie blog van Patrick Davidson over hoe slim Musk naar een momentum toe werkt om de volle aandacht voor zijn plannen te krijgen.
Soms zijn er van die organisaties waar je al jaren over de vloer komt en mee samenwerkt, maar waar je eigenlijk nooit de tijd neemt om eens goed te praten over de kern en oorsprong. Deze week ging ik met Lenneke van Rossum van Seats2meet.com in gesprek over hun expeditie. In deze blog vind je de video en podcast van het gesprek en mijn meest opvallende zaken.
Foto van de week
Afgelopen week was ik bij een bijeenkomst van De Deelkelder: een fysieke spullenbibliotheek in Utrecht. Mooi om te zien hoe bevlogen mensen met de toekomst bezig zijn, hoeveel kennis er is én hoe lastig het is om de link te maken tussen het nu en straks.
Misschien zijn we trouwens soms iets te veel op zoek naar het leggen van die link en kunnen we soms beter even wachten. Dit besefte ik tijdens een discussie na een presentatie van CommonEasy: een peer2peer arbeidsongeschiktheidsverzekering. In het publiek zat een man van FNV die voordat het verhaal begon het idee had om CommonEasy voor te stellen bij de bond. Na het verhaal sprak hij zijn teleurstelling uit dat hij in de presentatie geen haakje had kunnen vinden om de link te maken. Ik denk dat dat ook maar goed is: als nieuw vers idee kun je misschien eerst maar zelf op kleinere schaal je idee uitproberen, valideren en uitbouwen. Wanneer je je in de start fase al vol verbind aan een meer dan traditionele organisatie, dan zal dat alleen maar een blok aan je been zijn. In dit geval was het naar mijn mening dus alleen maar goed dat ze elkaars taal niet spraken.
Klik op de foto om de 360 graden versie te zien (alleen vanaf desktop)
Afgelopen week stond in het teken van de start van het boek ‘Crowdfunding voor Dummies’ Wat? Weer een boek? Ja. Weer een boek. Lees onder aan dit bericht het hoe en wat. Ook stond deze week in het plannen van nieuwe buitenlandse expedities. De afgelopen maanden was het wat reizen betreft wat rustig, tijd om hier verandering in aan te brengen. In 2016 (na mijn vakantie & verhuizing) ga ik dus sowieso nog naar Lissabon voor de Web Summit, Southampton voor de 3rd International Workshop on the Sharing Economy, Brussel voor de European Crowdsourcing Week en mogelijk ook nog naar Madrid voor een gastcollege en New York voor een congres over platform coops.
In China halen ze flink de bezem door het crowdfunding landschap: 264 peer2peer lening platformen zijn in de eerste zes maanden van dit jaar gesloten. China is de grootste p2p lening markt van de wereld: “As of June there was an estimated 2,349 P2P platforms in operation in China.”
Na een aantal incidenten was het tijd om de regels aan te scherpen. De meest opmerkelijke scam is deze wel: “The best known is Ezubao that was described as a Ponzi-scheme months before regulators showed up to shutter the doors. Ezubao apparently fleeced investors of over $7 billion – an incredible amount. Allegedly over 95% of the projects listed in Ezubao were faked.” Pardon? Ja, 95%.
Hoewel in Nederland peer2peer lening crowdfunding onder toezicht staat van de AFM en de branche zelf bezig is om een stuk transparanter te worden in de defaults (= wanneer het mis gaat), is ook hier nog flink wat werk te doen. Ik ben nog steeds overtuigd dat veel mensen geen idee hebben welk risico ze nu lopen en waar ze in de rij staan wanneer het mis gaat. Ook blijf ik twijfels hebben bij de verantwoordelijkheden van de platformen: het feit dat een project op een p2p platform komt, betekent dat het door de testen van het platform is gekomen. Veel mensen vertrouwen hier blind op. Dus is mijn vraag: is een platform hiermee niet indirect financieel advies aan het geven? Want dat mag niet. Als jij hier antwoord op hebt: laat het weten.
Goed stuk (via Blendle) over vertrouwen, risico’s en fiscaal bij het verhuren van jouw woning via een van de woning deel platformen. Opvallend trouwens hoeveel verzekeraars de risico’s van het ‘huis delen’ al in hun polis hebben meegenomen. Centraal Beheer was de eerste, maar blijkbaar hebben ASR, Aegon en Nationale Nederlanden dit nu ook in hun pakketten.
Op de standaard Airbnb verzekering kun je dus blijkbaar niet blind vertrouwen. Het is dan ook geen verzekering, maar een garantie: “Airbnb stelt zelf dan ook dat deze garantie geen vervanging is voor een goede woonverzekering.” Verhalen uit de praktijk zijn niet al te positief over deze garantie. Het schijnt enorm omslachtig te zijn en je moet eerst zelf proberen de schade te verhalen op de huurders. Succes.
Interessant stuk over de problemen in steden door de snelle groei van Airbnb. Ook interessant dat de auteur zelf de data van Airbnb heeft geschraapt, waar weer interessante tegenstellingen uit komen met de data die Airbnb zelf naar buiten brengt.
Ook een mooi voorbeeld van hoe je cijfers op een positieve manier voor jezelf kunt presenteren. In de case over Lissabon zegt Airbnb: “72 percent of hosts in Airbnb in Lisbon have only one listing.” Feitelijk klopt deze stelling, maar wanneer je naar de overige 28% kijkt (mensen die meer dan 1 huis verhuren en die je dus als commerciële verhuurder kunt bestempelen), dan zie je dat deze 28% goed zijn voor 2/3 van de business van Airbnb in de stad Lissabon. Zelfde cijfers, ander verhaal door een andere bril. Laten we vooral leren om niet te veel naar interpretaties door commerciële brillen te kijken…
Airbnb wil geanonimiseerde informatie verhuurders delen met Amsterdam | NU.nl
Even dit artikel aan de top5 toegevoegd (waarmee het dus een top6 is…) “Airbnb wil samenwerken met Nederlandse gemeenten om illegale vakantieverhuur van huizen aan te pakken, maar het bedrijf wil alleen geanonimiseerde gegevens delen.”
Op het eerste gezicht misschien een mooie geste, totdat je na gaat denken. In dit stuk weten ze ook eigenlijk niet wat ze met die data kunnen: “Het is onduidelijk in hoeverre geanonimiseerde informatie de gemeente zou kunnen helpen in het bestrijden van illegale vakantieverhuur.”
Over de commerciële bril gesproken: “Airbnb zegt de Amsterdamse regels wel te willen verduidelijken, zodat alle gebruikers begrijpen wat de maximale verhuurtermijn is. “Ongewenste commerciële partijen hebben geen plaats op Airbnb.” Net alsof je een pandje erbij koopt om deze via Airbnb te gaan verhuren en vervolgens niet weet dat dit illegaal is. Dit is geen communicatie probleem… Ook de verhalen dat Airbnb uit privacy overwegingen geen data mag weggeven. Jongens: het is zo simpel… Als Amsterdam zegt maximaal 60 dagen per jaar, maximaal 4 mensen en niet in sociale huurwoningen, dan programmeer je dit in de site in. Dat is geen rocket science. Misschien op korte termijn niet commercieel aantrekkelijk, maar wanneer je kijkt naar lange termijn bestaansrecht lijkt mij dat een goede keuze.
Opmerkelijk verhaal van hoe ver Uber gaat om hun belangen te verdedigen. Ver dus. Ik hoorde een keer dat ze in de VS voor zover bekend is 250 lobbyisten hebben rondlopen. Waar een wil is, is een weg. En als die weg er niet is, dan doe je er alles aan om het alsnog voor elkaar te krijgen.
“Wil je de wereld verbeteren? Voer de politieke strijd met je portemonnee. Volgens S. de Beter kun je het stemrecht elke dag uitoefenen.” Interessant stuk met de nodige food4thought. Zou ik twee pagina’s analyse bij kunnen schrijven, maar het beste is dat je het gewoon zelf leest.
Eigen publicaties
In gesprek met Frans van der Reep over online rating en reputatie – Crowd Expedition
Onlangs ging ik in gesprek met Frans van der Reep over online rating en reputatie. Frans heeft een indrukwekkend CV welke hij in de video verder toelicht, maar ik zou hem zelf het best kunnen omschrijven als een ver- en dwarsdenker. Veel van zijn voorspellingen jaren terug zijn uitgekomen, vandaar dat ik erg benieuwd was naar zijn blik op – en gedachte over – online rating en reputatie.
Foto van de week
Hoewel ik druk ben met de boeken over Crowd Expedition en Wavemakers, kon ik de vraag om het boek ‘Crowdfunding voor Dummies’ in de nostalgische ‘voor Dummies serie’ te maken niet naast mij neerleggen. Samen met Koen van Vliet, een van de co-auteurs van ‘Crowdfunding, de hype voorbij‘, schrijf ik de komende maanden tussen de bedrijven door dit boekje. Inhoudelijk geen rocket science, we schreven immers al eerder een boekje over dit onderwerp, maar wel leuk als afleiding om te doen en weer in wat nieuwe cases te duiken.
Het Crowd Expedition boek waarin ik mijn bevindingen en gedachten van 4 jaar 400 interviews in de collaborative platform economie heeft sinds deze week ook definitief een uitgever: Vakmedianet. En partij die naast verstand van uitgeven ook snapt dat het boek onderdeel is van iets groters. De planning is gemaakt en ik mag aan de bak. Naast de nodige kopjes koffie deze week ook een interessant gesprek/interview gehad met Ralph Boeije van Part-up. Komende weken zal ik voornamelijk in mijn cel te vinden zijn om te schrijven, te puzzelen en veel na te denken.
Interessant stuk over flexibele arbeidsmarkt en werk via platformen dat zeker de moeite van het lezen waard is. De laatste tijd volg ik ook menig discussie over dit onderwerp in Vlaamse Facebook groepen en het is interessant om te zien dat de toon van de discussie daar veel heftiger is dan in Nederland. Voor zover dit soort discussies in Nederland uberhaupt gevoerd worden. In deze discussies zie ik ook weer de beperking van Facebook: soms te veel op de persoon waarvan ik denk: “mannen (ja het zijn voornamelijk mannen): ga eens samen in de kroeg een biertje drinken voor een goede discussie als je écht verder wilt komen”.
Visie en overheid gaat vaak niet door 1 deur, zeker wanneer het om ICT gaat. In Bulgarije lijkt het anders te zijn:
“The Bulgarian Parliament has passed amendments to its Electronic Governance Act which require all software written for the government to be open source and developed in a public repository.”
Tijd voor een Minister voor Digitale Infrastructuur? Lijkt mij een prima plan…
Emerce bracht deze week het ‘nieuws’ dat UberEATS naar Nederland komt. EATS werd gepositioneerd als ‘een concurrent voor Thuisbezorgd.nl en startups als Deliveroo en Foodora’. Twee dingen blijven mij bij dit soort berichten verbazen / verwonderen:
Dat mensen nog steeds niet begrijpen dat Uber geen taxibedrijf is. Het feit dat Uber is gestart met taxi’s, betekent niet dat taxi’s hun core business is. De core is logistiek, taxi’s is slechts de eerste markt die zij hebben betreden. Om de eenvoudige reden dat dit a) een enorme markt is, b) een markt was en is waar je al heel snel een verschil kunt maken (zacht uitgedrukt) en c) een markt is die een mooie basis biedt voor uitbereiding in andere segmenten. Uiteindelijk zal Uber zich gaan bemoeien met alles wat met logistiek te maken heeft: c2c, b2c, c2b en b2b.
Als je naar Nederland kijkt stel het marktaandeel van Uber (naar mijn verwachting) niet zo heel veel voor. Als je kijkt hoe Thuisbezorgd.nl het doet, dan zie je dat zij een serieus deel van de markt in handen hebben. Om op een zelfde niveau te komen (indien mogelijk) heb je nogal wat werk te verzetten. Bij de taxi markt was het duidelijk: je hebt een communicatief gehandicapte markt waarbij de klant centraal stellen niet tot de scenario’s behoorde. Dan kun je het snel beter doen. Dan kun je vaart maken. In de markt van EATS is dat heel anders. Ja het kan beter, maar het verschil met de huidige aanbieders zal nooit zó groot zijn. Oftewel: zo’n vaart zal het niet lopen….
Hoe tof is het om in deze tijd bij een grote telecom aanbieder te werken, mits deze aanbieder open staat om het model 180 graden om te gooien… 😉 Steeds meer gedecentraliseerde systemen / proefballonnetjes worden opgelaten, waaruit blijkt dat miljarden investeren in een centraal netwerk niet de garantie biedt dat je bestaansrecht op lange termijn is gegarandeerd. In dit stuk heeft Facebook het over een open source draadloos netwerk. (even los dat wanneer ik Facebook hoor ver open source er toch een ‘default wantrouwen’ gevoel naar boven komt) Maar er zijn meer mooie voorbeelden. Zo heb je FireChat: een app die via jouw Bluetooth zender en ontvanger in jouw telefoon jouw telefoon opneemt in een netwerk en zolang er maar genoeg telefoons bij elkaar in de buurt zijn, heb je geen centraal netwerk meer nodig. De oprichter hiervan meldde vorig jaar zijn ambitie om de eerste gratis telco aanbieder van de UK te worden. Ook het Nederlandse ‘Things Network’ is interessant om te volgen: een volledig open source Internet of Things Network. Ik interviewde founder Wienke een tijd geleden en bestelde uiteraard ook zelf een zender om met anderen te delen.
How Much Uber Drivers Actually Make Per Hour – BuzzFeed News
Een van de mankementen aan arbeid via platformen is dat degene die de arbeid uitvoert naar mijn mening over het algemeen geen idee heeft hoeveel hij of zij nu écht verdient. Kosten op korte termijn (bijv. brandstof) zijn eenvoudig uit te rekenen, maar hoe zit het met afschrijving, verzekering, onderhoud, etc. Buzzfeed zocht het uit.
Eigen publicaties
In gesprek met Ester Keymolen over (de impact van) vertrouwen op internet. – Crowd Expedition
n de zoektocht naar betere vragen rondom online reputatie en waardering stuitte ik op een artikel in De Volkskrant met een interview met techniekfilosoof Esther Keymolen. Zij promoveerde eerder dit jaar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam met het proefschrift Trust on the Line. A Philosophical Exploration of Trust on the Networked Era.
Met Esther ging ik uitgebreid in gesprek over online identiteit, online vertrouwen, de betrouwbaarheid van deze systemen en de impact van deze systemen op ons als mens. Als je de video wilt bekijken of de podcast wilt luisteren, wees gewaarschuwd: het is een lange zit (iets meer dan een uur). Maar naar mijn mening zeker de moeite waard. Voor mij was dat in ieder geval zo.
Part-up bouwt aan de toekomst van werk en teams via een online marktplaats – YouTube
De toekomst van werk: daar wordt een hoop over geluld, maar bijzonder weinig mee gedaan. Gelukkig zijn er steeds meer initiatieven die hier verandering in brengen. Part-up, een marktplaats voor teams, is hier een van. Een interessant gesprek over teams, competenties, de balans tussen intern en extern talent en meer. Binnenkort volgt er nog een wat uitgebreider stuk.
Foto van de week
360 Graden foto (klik op de foto om het oom echt in 350 te zien) van meeting met Neeltje van uitgever Vakmedianet. Dan zie je ook een keertje hoe mijn kantoor er doorgaans uit ziet 😉 Vakmedianet is overigens ook de uitgever van het boek Wavemakers, welke ik samen met Hans van der Loo en Patrick Davidson schrijf. Daarnaast zit er nog een derde boek in de planning, maar daarover later meer…..
Deze week stond in het teken van boeken. Het boek over 4 jaar expeditie in de platform economie waar ik deze week een frisse start mee maakte (publicatie: eind mei 2017) en het boek Musk Mania van Wavemaker kameraden Hans en Patrick dat uitkwam. Ik schreef het nawoord. Maar ook een interview met Mischa Koster, mediapsycholoog en expert in beïnvloedingstechnieken. De laatste tijd spreek ik overigens steeds vaker ‘startup’ initiatieven vanuit corporate organisaties. Wat mij steeds opvalt is dat er veel onder de radar gebeurd, er veel angst is om te falen en dat nergens aan de voorkant bekend is over het team achter het initiatief. Hoe anders is het in de ‘buitenwereld’….
Collaborative top 5
Nederlandse platformeconomie groter dan gedacht | TNO
Super interessant onderzoek van o.a. TNO over de omvang van de platform economie in Nederland. Ga dit stuk of een meer uitgebreide PDF lezen, of in ieder geval deze passages:
“Driekwart van de Nederlandse bevolking (72%) doet iets met online economie zoals bestellen van goederen of huren/verhuren van woning.”
“De platformwerkers blijken verschillende soorten online en offline platformwerk uit te voeren. Het gaat dus niet om één vorm van werk, maar combinaties van klussen.”
“Minstens een vijfde van de platformwerkers verdient de helft of meer van het inkomen via de platforms.”
Er gaan geruchten dat ridesharing service Lyft (alleen in de VS actief) in de etalage wordt gezet. Forbes trekt hier de conclusie dat de eindstrijd voor de markt in zicht is. Dat lijkt mij wat voorbarig. Alle aanbieders gaan (uiteraard) voor een winner-takes-all scenario, maar intussen heeft het bericht van Juno in mijn update vorige week mij wel bewust gemaakt dat op het moment dat niet alle stakeholders tevreden zijn, het nooit een uitgemaakte zaak kan zijn.
Het moest er een keer van komen: een fatale crash van een (deels) zelfrijdende auto. Tesla kreeg afgelopen week de twijfelachtige primeur. Een mooie (even los van de tragedie van het voorval) case waar verschillende specialisten hun tanden kun kunnen zetten: verzekeraars (wie is aansprakelijk?), maar ook vraagstukken of mensen wel om kunnen gaan met zulke snelle veranderingen. Natuurlijk geeft Tesla aan dat je je handen aan het stuur moet houden, maar ik vermoed dat ik dat ook niet vaak zou doen. Even iets anders: misschien moet er ook maar eens een lijstje worden bijgehouden van keren dat zelfrijdende (of misschien kunnen zeggen: assisterende of ondersteunende) technologie een ongeluk heeft voorkomen. Niet om de optimistische flapdrol uit te hangen, maar puur om de ontwikkelingen in het juiste perspectief te kunnen plaatsen.
“De explosieve groei aan financiering via crowdfunding is in de eerste helft van dit jaar gestopt. De groei zakte landelijk onder de tien procent.” meldde Trouw deze week. Ook NU.nl besteedde aandacht aan dit nieuws. Is dit erg? Ik denk het niet, zeker niet alarmerend. Hoe komt het dan? Mijn gedachten daarbij:
Crowdfunding, en dan vooral lening crowdfunding, is een streng gereguleerde markt die zichzelf nog aan het ontdekken is. Zo is er bijvoorbeeld steeds meer aandacht voor transparanties over defaults (= wanneer het mis gaat) en vragen over de verantwoordelijkheden van platformen, zeker ook nadat de financiering binnen is. Al deze onzekerheden zijn niet bevordelijk voor een exponentiële groei (wat ook maar goed is);
Platformen hebben altijd de uitdaging van de juiste balans tussen vraag en aanbod. Ik denk dat bij (lening) crowdfunding de aanbod kant van het geld geen probleem is. Als je ziet hoe snel soms een propositie op 100% staat… Ik vermoed dat er gewoon te weinig kwalitatief goede projecten zijn om het geld dat er is op te maken;
Wel ben ik benieuwd of de relatief langzame groei van crowdfunding (laten we eerlijk zin: 86 miljoen in 6 maanden is nog steeds niks) nieuwe vormen van investeren via de crowd, zoals het vorige week genoemde Jungo, extra ruimte geven om nog sneller te groeien….
Dan nog even over de cijfers: deze komen van crowdfunding adviesbureau Douw&Koren. Interessant is dat Fundwijzer.nl niet met een stijging van 10, maar van 50 procent kwam. Douw&Koren heb ik al enkele keren gevraagd of zij transparantie willen geven over hun cijfers, maar helaas nog zonder resultaat. Fundwijzer.nl is hier een stuk transparanter over: zij scrapen elke 15 minuten (bijna) alle Nederlandse platformen en hebben op die manier een hele betrouwbare dataset. Als we het dan toch over transparantie hebben… (en de vraag waarom journalisten hier niet kritisch over zijn!??!)
Eerder werd al bekend dat Uber de gegevens van de smartphone over snelheid en remmen voor nog onbekende (maar goed te raden) activiteiten wilde gaan opslaan. Deze week kwam dit interessante stuk naar buiten.
Enerzijds een controle mechanisme voor zowel chauffeurs
“The daily report will pop up on the driver app and give grades for “smooth brakes” and “smooth accelerations,” with specific feedback, such as “several harsh accelerations detected,” according to a sample screenshot provided to BuzzFeed News.
Uber told BuzzFeed that for the near future, it doesn’t plan to deactivate drivers who score lower on its safe-driving metrics. Instead, the company hopes that drivers will be incentivized to ride a little more cautiously if they know they’re being watched. “
als voor passagiers:
“Monitoring these factors will also help Uber fact-check bad ratings from passengers. Sometimes passengers report to Uber that their drivers were speeding.”
De data is overigens ook interessant voor de ontwikkeling van de zelfrijdende auto’s:
“The ride-hail giant told BuzzFeed News those patterns will eventually help build a real-time alert system for erratic or unsafe drivers, and it will inform its research on how self-driving cars should behave.”
Foto van de week
Naast mijn reguliere kantoor aan de Lomanlaan in Utrecht (inclusief picknick bank en uitzicht over de Dom) heb ik sinds kort ook een cel in de oude Wolvenburg gevangenis in het centrum van Utrecht. Een fijne plek om mijzelf in terug te trekken om aan mijn boek te werken. In alle rust nadenken, lezen, video’s kijken en…. schrijven. Kijk (via desktop) in mijn cel rond via deze 360 graden foto.
In een week dat de grote media werd gedomineerd door berichtgeving over de onverwachte Brexit, heb ik mij ook meer dan prima vermaakt met 4 interviews (waar zelfs een internationale primeur uit is gekomen!), een borrel, een presentatie over Schumpeteriaans ondernemerschap (jaja) en diverse kennismakingen. Over die Brexit heeft iedereen overigens zijn plasje al gedaan, maar dan toch: ik ben toch erg benieuwd of het er echt van gaat komen. Als ik nu zie hoe Boris Johnson zijn ferme taal heeft ingeruild voor keutel-intrekkende-bewegingen… Ik ben benieuwd. Net als iedereen trouwens 😉
Deze week werd ik geïnterviewd voor een stuk in Trouw afgelopen zaterdag: in de deeleconomie valt ook goed te verdienen. Een stuk dat de verdienmodellen voor -en commissies van- platformen op een rijtje zette. Hoewel ‘goed geld verdienen’ en ‘rijk worden van de deeleconomie’ in de koppen de boventoon voeren, is in het stuk verder te lezen dat het toch niet zo makkelijk is als het lijkt. As always. Geld verdienen met een platform is nu eenmaal erg moeilijk. De paar grote uitschieters zijn zeker niet de norm voor de branche. Maar ja, dat bekt niet lekker boven een artikel.
Paar aanbieders samen goed voor honderden Airbnb-adressen – Amsterdam – PAROOL
Interessant onderzoek wat aangeeft dat “de tien aanbieders met de meeste verhuuradressen samen goed zijn voor meer dan vijf procent van het totaal aantal woningen dat wordt aangeboden bij Airbnb.”. Ook wordt duidelijk dat veel woningen in Amsterdam die worden aangeboden meer dan het maximaal toegestane aantal toeristen van 4 overschrijdt. Discutabel (proef je mijn nuance?) is de reactie van Airbnb: “Airbnb heeft al vaker aangegeven dat het onmogelijk is om adressen die geschikt zijn voor meer dan vier gasten van de site te halen.”
Aantal broodfondsen voor zelfstandigen groeit sterk | NU – Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
Mooi om te zien dat de ontwikkeling van Broodfondsen, een manier waarop zelfstandige ondernemers in kleine groepen elkaar verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid, groeit. Verzekeraars zouden hier natuurlijk op in kunnen springen door ondernemers te adviseren hun eerste jaar arbeidsongeschiktheid af te dekken met een Broodfonds en de periode daarna met een hierdoor goedkopere polis.
Tiny ride-hailing app Juno is wooing thousands of Uber and Lyft drivers
Interessante strategie van Uber concurrent Juno in New York: door Uber chauffeurs te betalen om de app te laten draaien naast de bestaande app krijgen zij in korte tijd enorm waardevolle data, wat hun weer helpt een betere dienst te bouwen. Intussen heeft een kwart van de Uber chauffeurs in New York zich ingeschreven als driver. Slim.
Vakbonden Bpost niet blij met Bringer – De Standaard
Al een tijdje volg ik economiefilosoof Rogier de Lange in zijn expeditie in België in de ontwikkeling van platformen die arbeid faciliteren. De intensiviteit van discussies rondom arbeidsrechten, vakbonden, etc. zijn in Vlaanderen toch een stuk sterker dan in het gematigde Nederland. Dit stuk (overigens niet van Rogier) gaat over een nieuwe dienst binnen een postbedrijf die mogelijk de eigen ‘pudding’ in gevaar brengt.
Afgelopen week was ik toevallig op bezoek bij Vincent van den Noort van Jungo: een crowdsourced hypotheekverstrekker in oprichting. Ik sprak hem een klein jaar geleden tijdens de Virtual Expedition over hun concept: hypotheek (deels) via de crowd. Een super interessant concept waar ik helaas met mijn eigen hypotheek nog geen gebruik van heb kunnen maken. Tijdens mijn bezoek bleek dat zij net de avond er voor de AFM vergunning hadden binnengekregen. Een belangrijke (en noodzakelijke) mijlpaal. Gelijk even een interview gedaan dus.
Is online rating overrated? Nieuw onderzoek naar reputatie via online platformen. – Crowd Expedition
Interview met Maarten ter Huurne: hij doet een PHD onderzoek naar vertrouwen en waardering in de deeleconomie. Heeft een hoop interessante inzichten en food4thought opgeleverd.
De impact van 24/7 surveillance op het individu: in gesprek met documentairemaker Peter Vlemmix – Crowd Expedition
Ook interviewde ik de afgelopen week Peter Vlemmix. Hij maakte in 2012 een baanbrekende docu Panopticon over de impact van online en offline surveillance. Wat krijg je wanneer je twee interviewers tegenover elkaar zet. Dat zie je vanzelf in de video 😉
Foto van de week
Deze foto maakte ik afgelopen week in de Albert Heijn om de hoek. Wederom een voorbeeld dat hospitality niet een conceptje is dat je vanaf het hoofdkantoor kunt bedenken en zomaar zonder extra aandacht op de werkvloer kunt neerplempen.
Afgelopen week stond in het teken van de laatste voorbereidingen van de rating& reputation expedition en had ik ook mijn eerste interview over dit onderwerp met onderzoeker Maarten ter Huurne. De video volgt komende week. Ook mocht ik een presentatie geven bij afvalverwerker BWaste. Altijd tof om na te denken over ontwikkelingen in een branche waar ik niet op het eerste gezicht aan zou denken wanneer het gaat over collaborative en innovatie. Komende week staan rating&reputation interviews gepland met een documentairemaker (dit moet je zien!), een filosoof en een dwarsdenker. En worden de laatste afspraken gemaakt met de uitgever van mijn boek over de collaborative economy. In de volgende update dus ook de naam van de uitgever. Release van het boek zal Q2 of Q3 volgend jaar zijn. Wordt een flinke breinbreker. Enorm veel zin in.
Collaborative Economy top 5
Website laat horeca overtollig voedsel alsnog verkopen
Mooi bericht deze week via de Sprout.nl nieuwsbrief:
Get Chef’s, dat begin juli van start gaat, is een online platform waarop horecaondernemers gerechten kunnen aanbieden op een voor hen gewenst moment. Doel is voedselverspilling in de horeca te verminderen.
Een duidelijke win-win-win: restaurants verdienen aan de restjes die zij normaal weggooien, consumenten kunnen voor een gereduceerd tarief lekkere maaltijden laten bezorgen en als laatst gaat er ook nog een klein deel van de opbrengst naar de voedselbank.
Ik denk alleen dat dit initiatief meer kans van slagen heeft wanneer zij zicht NIET profileren als een ’tegen-de-verspilling’ initiatief. Bekijk het eens van de andere kant: hoe cool is het dat je een app opent en een verzameling van unieke lekkere gerechten ziet die iedere paar seconden wijzigt. Je moet dus snel beslissen: van ieder gerecht zijn er maar een aantal van beschikbaar. If you snooze… you loose… Hiermee creëer je schaarste, spanning, gamification… en wordt het een hip initiatief. Wat weer goed is voor de prijsstelling en de schaalbaarheid van het initiatief.
Want uiteindelijk moet je ook een merk neerzetten waar de deelnemende restaurants zich mee willen associeren.
Dat de grote reuzen op de energiemarkt hun bestaansrecht voor de toekomst moeten herdefiniëren, dat is duidelijk. Deze week maakte Vattenfall (ook bekend van Nuon en Feenstra) bekend een eigen peer2peer platform te starten: Powerpeers.
“Via Powerpeers – een marktplaats voor energie – bepaal jij zelf met wie je jouw zelf opgewekte energie deelt en/of van wie jij zelf opgewekte energie afneemt. Van buurvrouw Lori en het dak van jouw sportvereniging bijvoorbeeld.”
Mooi initiatief. Niet nieuw natuurlijk, Vandebron is al enige jaren op de markt met een dergelijk product en heeft als onafhankelijke ‘rebel’ een flinke voorsprong, zeker als het gaat om de gunfactor, maar toch tof om te zien dat een dergelijk initiatief wordt gelanceerd door een grote reus. In een ander stuk in Trouw reageert Vandebron:
“Oprichter Aart van Veller noemt Powerpeers een ‘slechte kopie’ van Vandebron. Hij zegt het toe te juichen als anderen zijn voorbeeld volgen, maar Powerpeers is volgens hem ongeloofwaardig.
“De geclaimde doelen gaan volstrekt in tegen de belangen van de oprichter Nuon-Vattenfall, dat drijft op fossiele en centrale energieproductie.” Volgens Van Veller is Powerpeers geen bedrijf dat werkelijk vernieuwende diensten aanbiedt en niet veel meer dan een label.”
Ik denk dat extra spelers op deze markt alleen maar helpen om de markt verder te ontwikkelen en de nieuwe manier van stroom inkopen en verkopen bij het grote publiek aan de man te brengen.
Klein kanttekeningetje bij het bericht over de lancering van Powerpeers: er wordt wel érg veel nadruk gelegd op Powerpeers als onderdeel van de deeleconomie en het zijn van een ‘snel schakelende startup’ binnen de energiereus. Het feit dat het als een compleet nieuw label naast Nuon en Feenstra op de markt wordt gezet zegt in ieder geval iets over de ambities….
Mooie opsomming van Jeremiah Owyang’s Crowd Companies met Peer2Peer verzekeringen. Ik moet er bij zeggen dat de term Peer2Peer wel erg breed is genomen, maar het is zeker een interessant lijstje om eens doorheen te lopen.
Data gebruiken om betere keuzes te maken en risico’s te verkleinen, daar is op zich niet nieuws aan. Banken doen dit wanneer je een lening aanvraagt, werkgevers voordat ze jou een contract en daarmee toegang tot hun kostbare resources aanbieden en verzekeraars voordat ze garant staan voor jouw pech en onhandigheden. Veel informatie lever je zelf aan, maar ook steeds meer informatie komt via verschillende (vaak ontraceerbare en oncontroleerbare) wegen bij de beslissende partij terecht.
In de UK is een nieuwe service opgezet die huisbazen een tool aanbiedt waarmee zij meer ‘zekerheid’ kunnen krijgen over wie zij in huis halen. Het werkt als volgt:
After your would-be landlord sends you a request through the service, you’re required to grant it full access to your Facebook, LinkedIn, Twitter and/or Instagram profiles. From there, Tenant Assured scrapes your site activity, including entire conversation threads and private messages; runs it through natural language processing and other analytic software; and finally, spits out a report that catalogues everything from your personality to your “financial stress level.”
The personal tenant report includes a list of my closest friends and interests, a percentage breakdown of my personality traits, a list of every time I’ve tweeted the words “loan” and “pregnant,” and the algorithm’s confidence that I’ll pay my rent consistently.
Natuurlijk heb je altijd zelf de keuze of je wel of niet meedoet in dit verhaal, maar bij een overspannen huizenmarkt wordt je wel voor het blok gezet. Doe je niet mee, dan krijg je het huis niet. Op het moment dat een dergelijk systeem breder wordt ingezet, kun je er niet omheen. Het algoritme bepaalt of je wel of niet geschikt bent: een keuze die grote impact op jou leven kan hebben. Probleem is alleen: je hebt geen idee welke variabelen worden gebruikt en of het algoritme überhaupt wel deugt. Het rapport over jouzelf kun je overigens niet zelf inzien. Gelukkig weet de spokesperson van deze nieuwe dienst de zorgen perfect te relativeren:
“If you’re living a normal life,” the creator said, “then frankly, you have nothing to worry about.”
Gelukkig, als je niets te verbergen hebt, dan hoef je je geen zorgen te maken. Dus.
Stel je wilt voor Uber rijden, maar je hebt geen geld voor een auto en de traditionele geldverstrekkers vinden het risico te groot om in jou te investeren? Dan heeft Uber de oplossing voor jou in het leven geroepen: Xchange Leasing, LLC.
“Xchange caters to people who have been rejected by other lenders. It partners with auto dealerships, advertises to drivers, manages risk, and even pays repo men to chase down cars whose drivers aren’t making their payments.
In a deal led by Goldman Sachs, Xchange received a $1 billion credit facility to fund new car leases. The deal will help Uber grow its U.S. subprime auto leasing business and it will give many of the world’s biggest financial institutions exposure to the company’s auto leases. The credit facility is basically a line of credit that Xchange can use to lease out cars to Uber drivers.”
De maandelijkse kosten worden automatisch van je Uber inkomsten afgetrokken. Ik vermoed dat mensen hierdoor nog langere dagen gaan maken, aangezien het geen rekening is die je even opzij kunt leggen. Eerst betaald je de lease en wat over is krijg je op je rekening gestort. Het idee van ‘benutten van onbenutte capaciteit’ is hiermee (op Uber Pool na dan) ook verdwenen. Positief punt: je kunt binnen twee weken van het contract af.
Jan Rotmans on Twitter: “Start-up wereld is een slagveld: 95% redt het niet. Op deze wijze vernietigt het ook innovatie”
Vorige week gaf ik in de update mijn mening op het stuk “Einde van startups in zicht? ‘Het is een kapot systeem'”. Toen Jan Rotmans dit stuk ook Twitterde bedacht ik dat de analyse misschien iets te kort door de bocht was. Want wat zou er gebeuren wanneer 95% het wél redt? Dan zijn we aan het rommelen in de marge en zullen we nooit écht innoveren. Of zoals Matteo Alessi mij leerde: om te weten waar de grens is, moet je er regelmatig overheen gaan.
Niet dat er niets aan het startup ‘systeem’ moet veranderen, maar om het percentage van falen als graadmeter voor goed of slecht te nemen… Misschien maar eens het woord falen vervangen voor ‘een experiment dat niet de output heeft opgeleverd dat nodig was om verder te gaan’. Zomaar even wat food4thought op de maandagmorgen.
Foto van de week
Deze week was ik op de Hogeschool van Amsterdam te gast bij een college en Q&A van Trebor Scholz over platform cooperativism. Op OuiShareFest in Parijs interviewde ik ook zijn partner in crime Natan Schneider. Komende week volgt een blogje, die ik in de volgende nieuwsbrief zal delen.
Volgende week start de vier weken durende mini expeditie waarin ik dieper in ga op vraagstukken over online rating & reputation. Er staan al interviews gepland met een filosoof, onderzoeker, platform eigenaar, documentairemaker en een kritische ver- en dwarsdenker. Daarnaast neem ik de tijd om materiaal dat ik al heb over dit onderwerp nog eens goed te bestuderen. Afgelopen week zat ik in de jury bij de pitches van het Jongeren Innovatie Platform van het Verbond van Verzekeraars (en mocht ik ook de dag met een presentatie afsluiten). Mooi om de energie en wil om te veranderen leeft. De volgende stap wordt cruciaal: de executie. Benieuwd of het lukt om de energie de ruimte te geven en verantwoordelijkheden los te laten. Dat is en blijft de grootste kunst (de critici zouden zeggen: bottleneck). Ook als niet energie deskundige mijn blik op de energietransitie naar 2031 mogen geven, zie mijn gedachten in het laatste bericht uit deze update.
Natuurlijk is er een hoop op Airbnb aan te merken, maar het feit dat er binnen een branche een nieuwe speler opstaat die in een aantal jaren tijd doorgroeit tot een grote wereldspeler laat ook zien dat er blijkbaar nog genoeg ruimte voor nieuwe initiatieven in deze branche is. Twee weken geleden opende Zoku: een longstay hotel. Een groeiende niche voor (business) reizigers die tussen een paar weken en een paar maanden in een stad willen verblijven. Een plek waar de tafel in plaats van het bed centraal staat. Onlangs mocht ik met Patrick Davidson voor ons boek Wavemakers de oprichter Hans Meijer interviewen. Echt een fantastisch verhaal. Later deze maand komt de case online.
“De toezichthouders Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB) zetten nieuwe stappen naar een verruiming van de mogelijkheden voor innovatieve initiatieven op de financiële markt. Zo nodigen zij financiële marktpartijen uit om te reageren op voorstellen voor een toegankelijker toezichtregime voor innovatieve financiële diensten. Daarnaast starten AFM en DNB vandaag een gezamenlijke InnovationHub, de plek op hun beider websites waar nieuwe en bestaande innovatieve marktpartijen in de financiële sector met de toezichthouders in contact kunnen komen over vraagstukken op het gebied van financiële innovatie en regulering.”
Ik werd blij toen ik dit bericht van de AFM en DNB las. Juist ook omdat ik uit de verhalen van de Fintech startups die ik spreek hoor dat hier een groot probleem ligt. Minder blij werd ik toen ik het bericht voor de derde keer las en besefte dat de Innovatie Hub ‘slechts’ een onderdeel van de website (en dus alleen online) is en het woord ‘discussiedocument’ las.
‘Uber en Fiat in gesprek over zelfrijdende auto’s’ | NU – Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
“Uber en Fiat Chrysler hebben gesprekken gevoerd over een eventuele samenwerking. De twee bedrijven gaan mogelijk technologie delen op het gebied van zelfrijdende auto’s.”
Deze week las ik ook ergens dat Apple de software die zij maken niet alleen voor eigen auto’s gaat toepassen. In het eerste artikel in #Issue 8 liet ik mijn gedachten al gaan over de belangrijkste spelers naar de mobiliteit van de toekomst. Het lijkt er op alsof de kaarten worden geschud. Hier ontstaat trouwens wel een interessante dynamiek waarin bepaalde spelers dubbele belangen hebben: zo is Uber voor Fiat een technologie partner, maar ook een potentiële grote klant voor afname van voertuigen én in de toekomst mogelijk een directe concurrent….
“De eerste Singularity University buiten Silicon Valley is geopend in Eindhoven. Kritiek op de ‘innovatiehotspot’ is er ook. Anders dan de naam doet vermoeden is het geen echte universiteit, erkent medeoprichter Yuri van Geest: „Het is meer een denktank, innovatiehotspot, kennisinstelling.”
Ik zie uit naar wat hier uit gaat komen. Het kan dooien of vriezen zou een bekende Amsterdamse filosoof ooit hebben gezegd. Ik maak mij soms wel zorgen over de ’techno optimisten’ die er in geloven dat techniek al onze problemen uiteindelijk wel op zal lossen. Waarom? Omdat dit er voor kan zorgen dat we op korte termijn geen verantwoordelijkheid nemen. En dat lijkt mij geen goed idee.
Einde van startups in zicht? ‘Het is een kapot systeem’ – rtlz.nl
Mooi stuk met Raimo van der Klein over dat we met zijn alleen de startups misschien iets te veel de hemel in aan het prijzen zijn.
“Het is een kapot systeem waarbij er teveel slachtoffers vallen. 95 procent van de startups redt het niet, terwijl we een hele generatie volgens dit model opleiden. De concurrentie is zwaar: er vechten veel bedrijven om een kleine hoeveelheid funding. Alleen de sterkste overleven en de winner takes it al. Zo gaat er veel innovatie verloren.”
Ik ben wel benieuwd hoeveel tijd een founder gemiddeld bezig is om financiering binnen te halen. Ik denk dat ik zal schrikken van de cijfers. Of eigenlijk niet. Veel dus. Daarnaast ben ik benieuwd wat de komende 5 jaar gaat gebeuren wanneer de intrinsiek gemotiveerde ondernemers (= langetermijn) een belletje krijgen van de korte termijn winst gedreven Venture Capital investeerders die hun geld met een factor 10 terug willen zien.
Tijdens mijn Brand Expedition was ik al fan van familie bedrijven die in alles wat ze doen gaan voor een lange termijn duurzaam bedrijf opbouwen. De laatste tijd is mijn ‘fan status’ alleen maar gegroeid… Misschien binnenkort maar eens een stapel boeken afgooien bij de Nederlandse incubators. Wie weet dat het helpt….
Eigen publicaties
Delphi Energietransitie: Power 2 the crowd? – Crowd Expedition
Eerder dit jaar was ik een van de 25 deelnemers aan een Delphi onderzoek over de energie transitie. Het was een leuke manier om mijn kennis en visie te projecteren op een voor mij relatief onbekend vakgebied. Het rapport werd afgelopen week opgevolgd met een event bij Rijkswaterstaat. Ik mocht er een korte pitch doen met mijn gedachten over de energie transitie tot 2031.
Foto van de week
Als voorproefje voor de tijd waarin alles uiteindelijk naar ‘As A Service’ zal gaan, ontving ik deze week mijn ‘Headphone As A Service’. Niet bezit, maar betalen voor gebruik. Een paar euro in de maand. De verantwoordelijkheid dat de materialen zo lang mogelijk mee gaan en een onderdeeltje vervangen super eenvoudig te vervangen is ligt bij de producent. Deze aanpak zal de mindset van producenten radicaal veranderen. En uiteindelijk voor iedereen een betere oplossing zijn.
Afgelopen week stond in het teken van nadenken over een nieuw businessmodel, gesprekken met uitgevers voor mijn Crowd Expedition boek, een presentatie bij Trivento en de laatste loodjes voor de hypotheek van ons nieuwe huis. Ik heb het vast al eerder gezegd, maar als er één branche is die de focus volledig legt op processen in plaats van op de klant… Ik blijf mij verwonderen. Hoe moeilijk kan het zijn? Blijkbaar heel moeilijk.
Deze week kwam de EU met een rapport en advies naar buiten wat Europa met de Collaborative Economy aan moet. Belangrijkste conclusie: “De diensten die behoren tot de zogenaamde sharing economy, zoals de site voor seizoensverhuring Airbnb of voor autodelen Uber, mogen niet verboden worden in de Europese Unie, tenzij als laatste redmiddel.” 1-0 voor de lobbyisten. In mijn beleving wordt er een verkeerde discussie gevoerd, of wordt er in ieder geval nagelaten een belangrijke stakeholder, de platformen, op hun verantwoordelijkheden te wijzen.
Ik pak er een twee fragmenten bij uit andere artikelen bij:
“The collaborative economy is an opportunity for consumers, entrepreneurs and businesses—provided we get it right,” said Industry Commissioner Elzbieta Bienkowska. “We invite member states to review their regulation in the light of this guidance and stand ready to support them in this process.” Je zou ook kunnen zeggen: drugshandel is ook een kans voor consumenten, ondernemers en businesses. Waar in deze quote aan voorbij wordt gegaan is dat we enerzijds eerst helder als maatschappij moeten uitspreken wat we willen, wat zijn onze doelen, waar willen we naartoe, en hoe? Daarna komt de invulling om de hoek. Als de collaborative economy platformen hier een positieve bijdrage aan leveren, leg ze dan geen strobreed in de weg. Maar als deze platformen willens en wetens praktijken faciliteren die ongewenst en in strijd zijn met de wet, dan is het een ander verhaal. Neem als voorbeeld Airbnb: zolang het gaat om het benutten van onbenutte capaciteit en binnen de kaders die wij als maatschappij hebben afgesproken (zoals in Amsterdam 60 dagen, geen sociale huurwoningen, etc.) dan is ruimte gewenst. Op het moment dat het gaat om het schaalbaar maken van illegale hotels (panden die speciaal worden opgekocht om verhuurd te worden, met alle gevolgen van dien voor verschillende stakeholders), dan zeg ik: keihard afstraffen. Zolang platformen hier niet aan meewerken, dan zeg ik geen nee tegen een verbod.
“Platforms should not be subject to authorisations or licenses where they only act as intermediaries between consumers and those offering the actual service (e.g. transport or accommodation service).” Hierdoor wordt alle risico en verantwoordelijkheid bij de individuele gebruikers gelegd. Dat lijkt mij geen goede zaak, zeker ook omdat het platform niet een onafhankelijke intermediair is: zij heeft baat bij zoveel mogelijk transacties. Daarnaast hebben in veel gevallen vraag en aanbod niet direct contact met elkaar en kiezen zij elkaar niet zelf uit, dit gebeurd op basis van een algoritme van het platform. Het platform maakt de match, de gebruikers hebben hier geen controle over.
“Airbnb’ers zijn voordeliger dan andere toeristen omdat ze langer blijven en beter verspreid zijn over de stad.” Interessant stuk dat aangeeft dat ieder discussie meer dan één invalshoek heeft. Let wel op: de data die is gebruikt, is aangeleverd door Airbnb.
Mooi verhaal van een Deense bank die in 2013 schrok van het succes van een eigen innovatie en zich toen bedacht: “maar wat als een concurrent deze innovatie op de markt had gebracht”. Deze wake-up call leidde tot de geboorte van ‘project X’. “and intended to not just innovate improvements that were 10% better, but 10 times better, or take “moon shots.” Ja, we hebben het hier nog steeds over een bank. Een aantal interessante quotes:
“One of its first projects was to reduce the mortgage application process from 800 to 80 minutes, end-to-end.”
“Where bankers think mechanically about processes, Project X thinks exponentially about customer journeys.”
“It’s not about Danske Bank having a digital strategy, but a business strategy for the digital age.”
Super interessant stuk met resultaten van een onderzoek in de VS onder 4,787 respondenten. Een economie die voornamelijk een speeltje is voor de hoger opgeleide en bovenmodaal verdienende individu. Een interessant stuk om eens voor te gaan zitten.
In een tijd van populisme, korte termijn denken en weinig tot geen visie in de politiek, is het altijd fijn om te merken dat er plekken zijn waar het wél kan. “In Noorwegen zouden per 2025 geen benzineauto’s meer mogen worden verkocht. De Progressieve Partij is ver gevorderd met de onderhandelingen met de coalitiegenoten om daar overeenstemming over te bereiken.’ Geen gerommel in de marge met 1.000 uitzonderingen, maar een concreet doel met een deadline. Dat is de enige manier om écht een verandering in gang te zetten.
Eigen publicaties
Martijn Arets – Het grootste kennisfestival van Nederland – YouTube
Benieuwd naar hoe een presentatie van mij er uit kan zien? Check dan deze video van mijn presentatie op Het Grootste Kennisfestival van Nederland een dikke week geleden. De omschrijving van mijn bijdrage:
“Anno 2016 is het individu empowered zichzelf te organiseren middels online tools als Whatsapp en Facebook en platformen als Airbnb en Kickstarter. Een revolutie! Maar wat gebeurd hier nu echt? Wie zijn die nieuwe spelers? Wat zijn de grootste dilemma’s in deze transitie? Martijn Arets reist de wereld rond en ging al in gesprek met 300 ondernemers en experts uit deze ‘nieuwe’ economie en deelt zijn analyse, twijfels en vooruitblik.”
A corporation cooperating with a startup and the crowd: Swisscom – Crowd Expedition
Uit de oude doos en nu in het Engels beschikbaar: een interview dat ik een klein jaar geleden in Helsinki had met Andreas van Swisscom. In dit gesprek verteld hij hoe een corporate wél kan samenwerken met startups. Belangrijkste lessen:
1. zorg voor bruggenbouwers die de dynamiek van zowel de startup als de corporate wereld begrijpen
2. zie legacy niet als handicap, maar als een kans
From crowd to community: Werkspot.nl’s challenges (and opportunities) – Crowd Expedition
Wederom uit de oude doos en nu in het Engels beschikbaar: mijn interview eerder dit jaar met de CEO van Werkspot.nl. Een van de eerste en meest succesvolle Nederlandse peer2peer platformen. En met genoeg potentie om het business model uit te breiden.
Foto van de week
De laatste tijd kom ik steeds vaker eigenaren en CEO’s tegen die aangeven dat de dingen die ik doe en deel hen helpen in hun eigen ontwikkeling en die van hun organisatie. Super tof om te horen en na deze gesprekken te hebben laten bezinken heb ik besloten om hier meer mee te gaan doen. Op dit moment ben ik bezig met een concept waarbij ik individuele business leaders en teams via een vaste abonnement constructie vanaf de zijlijn meeneem in de werelden en gedachten waarin ik mij begeef. Binnenkort meer. Interesse? Stuur dan een reply op deze nieuwsbrief. Delen mag!
Wie op zoek was naar een overload aan kennis, inspiratie en toffe contacten had deze week genoeg keuze: Startup Fest, Campus Party, Crowdfunding Day Europe, Het Grootste Kennisfestival van Nederland en The Next Web. Ik begon de week met Het Grootste Kennisfestival van Nederland: een super tof festival in Deventer met tientallen toffe sprekers en bandjes. Ook ik mocht het publiek inspireren met mijn verhaal. Op The Next Web heb ik vooral toffe mensen gesproken, een aantal inspirerende verhalen gehoord en 3 interviews gedaan. Het terrein van de Westergasfabriek met veel energie en food4thought verlatend sloot ik mijn week af met een presentatie en paneldiscussie bij Kennisland over de opkomst van Airbnb.
Rabobank kondigde deze week een proef aan met een eigen crowdfunding model waarbij zowel de bank als de crowd samen participeert. Mooi initiatief. Helaas was er verder inhoudelijk nog weinig (openbaar) bekend. Een tweet met de vraag ‘wie heeft welk recht wanneer er iets mis gaat, is het ook écht samen uit, samen thuis?’, werd door de Rabobank als volgt beantwoord: “de risico’s lopen parallel aan die van de Rabobank naar rato van de participatie van de investeerder. Rabobank zal altijd een meerderheid hebben in de financiering. Het is een Peer 2 peer lening waarin de bank ook participeert en een leidende rol heeft.” Nu ben ik geen financieel expert, maar het is voor mij toch nog niet helemaal duidelijk of de crowd én de Rabobank bij een faillissement ook zij aan zij in de rij staan of niet. Toch nog maar een tweetje tegenaan gegooid…
Overheden hebben over het algemeen geen idee wat te doen met de opkomst van steeds machtiger wordende platformen, zo ook in dit zeer interessante artikel: “European governments are not alone in wondering how to deal with digital giants”. Want dat grote platformen geen heilige boontjes zijn en goed weten hoe ze hun verhaal, vaak via slimme marketeers en lobbyisten, moeten verkopen, daar zijn we intussen allemaal wel achter.
Uiteindelijk moet ook overheid meer expert worden in platforms om de dynamiek te begrijpen en de manier waarop zij opereren. En op sommige vlakken de lead pakken in plaats van de afwachtende en afhankelijke partij. Visie en keihard de grens aangeven. Dit is wat we willen (en toestaan), en dit niet.
In een discussie met een verantwoordelijke binnen de gemeente Amsterdam voor het Airbnb (zie ook de volgende twee artikelen) beleid tijdens de sessie van Kennisland vertelde zij dat de gemeente zelf een registratie systeem wil opzetten. Ga je iets verhuren via Airbnb, dan moet je de gemeente een mailtje sturen. Het was maar goed dat ik niet op een stoel zat, anders was ik er van het lachen afgerold…
Ook moet er in mijn beleving meer bewustwording komen voor de cultuurverschillen tussen Europa en Silicon Valley. Silicon Valley is niet het schoolvoorbeeld voor ondernemerschap. Zelfs Danae Ringelmann, founder van Indiegogo, die ik deze week interviewde was heel duidelijk hier in: als de ondernemers uit Silicon Valley de wereld gaat besturen, dan wordt niemand daar blij van. We moeten meer bewust worden van de verschillende culturen en uit iedere cultuur de sterke punten halen. Dat dit lastig is, bewijst de volgende quote uit dit artikel: “If Europe, predictably, is reacting to the rise of platforms through the rule book, America’s response also fits a stereotype.”
Deze week kwam een delegatie uit diverse wereldsteden bijeen om hun ervaringen met de deeleconomie in hun stad te delen. Dit als onderdeel van het Sharing City project waar de vrienden van ShareNL een belangrijke rol in hebben gespeeld. Een van de uitkomsten die de NOS deelde is dat steden inzage in data van Airbnb willen. Waar de gemeente Amsterdam Airbnb eerst op haar blauwe ogen geloofde toen zij zonder onderbouwing 5,5 miljoen aan toeristenbelasting overmaakte, merk ik dat de sfeer begint om te slaan. En dat is logisch. Het is voor een platform als Airbnb eenvoudig om de opgelegde regelgeving (maximaal 60 dagen, 4 personen per keer en geen sociale huurwoningen) in te programmeren in het platform. Ik schreef hier onlangs een blog over. Probleem is dat de ‘overtreders’ ook een lucratieve inkomstenstroom voor dat zelfde platform zijn. Het wordt dus tijd om hier iets aan te doen.
Airbnb-verhuurder verdiende in 2015 gemiddeld 3800 euro – Amsterdam – PAROOL
“Ruim 14.000 Amsterdammers hebben in 2015 hun woning verhuurd via Airbnb. Zij verdienden daarmee gemiddeld 3800 euro.” – In een charme offensief, bij Airbnb zijn ze ook niet gek, heeft Airbnb zaterdag een dataset vrijgegeven. Opvallend, maar niet verrassend, is dat voornamelijk de positieve kant van het verhaal wordt belicht: “Met de verhuur in Amsterdam zegt Airbnb dat het de economie afgelopen jaar 380 miljoen euro heeft opgeleverd.” Ten eerste ben ik benieuwd naar de onderbouwing, ten tweede ben ik ook benieuwd wat de uitkomst is wanneer álle plussen en minnen op een rijtje staan. De dame van de Gemeente Amsterdam op de bijeenkomst van Kennisland wist bijvoorbeeld te vertellen dat alleen al de inspectie van woningen ivm Airbnb de gemeente vele miljoenen per jaar kost.
Voor de duidelijkheid: ik ben groot fan van Airbnb, gebruikt het zelf ook regelmatig, maar dan wel op de manier van het oorspronkelijke verhaal: het benutten van onbenutte capaciteit. Zodra het over een illegaal hotel gaat dan is het verhaal wat mij betreft gelijk klaar.
‘Het apparaat weet veel van ons, maar wij weten niets van het apparaat’ | Tech | de Volkskrant
“Techniekfilosoof Esther Keymolen promoveerde op het gegeven dat we ondanks schandalen blijven gebruikmaken van sociale media.” Interessant stuk over (de complexiteit) van vertrouwen. Geeft ook onze afhankelijkheid aan. Ik wilde onlangs bijvoorbeeld op mijn nieuwe telefoon geen Facebook installeren (te veel tijd, dus zelfbescherming), maar vervolgens kon ik heel veel andere apps niet meer gebruiken, aangezien ik hiervoor een Facebook login nodig had….
Eigen publicaties
Stop talking about tech, start talking about moral and ethics: Ethan Zuckerman – Crowd Expedition
Op The Next Web sprak ik met Ethan Zuckerman. Wikipedia omschrijft hem als: “American media scholar, blogger, and Internet activist. He is the director of the MIT Center for Civic Media and the author most recently of Rewire: Digital Cosmopolitans in the Age of Connection”. Super interessante man en erg leuk gesprek gehad.
Empowering entrepreneurs: the journey of Indiegogo – Crowd Expedition
Op The Next Web interviewde ik ook Danae Ringelmann, co-founder van Indiegogo. Het was niet de eerste keer dat we elkaar spraken: in December 2014 sprak ik ook met haar in San Francisco. Toen maakte zij indruk op mij met haar droom achter Indiegogo: “to democratise access to capital and empower anyone to fund what matters to them, whatever that is.”. Nu, 1,5 jaar later, is haar droom bijgesteld.
Searching for the holy grail in mobility: BlaBlaCar – Crowd Expedition
Op The Next Web sprak ik ook met Nicolas Brusson, een van de oprichters van BlaBlaCar. We spraken over hun snelle groei, hoe je cultuur kunt vasthouden tijdens groei, hun nieuwe kantoor in Amsterdam, vertrouwen & reputatie en hoe de ‘holy grail’ in ride sharing er uit moet zien.
Foto van de week
Direct na het interview met Danae Ringelmann moest zij alweer het podium op. Tijdens het luisteren naar haar presentatie was ik ons interview alweer aan het monteren. Een uur later stond het online. De afgelopen 3 jaar expeditie heb ik geleerd hoe dit soort processen te stroomlijnen, zodat ik met een relatief klein (freelance) team een hoop kan doen. Mooie uitdaging!